(Foto: Reuters)
Kompanija Google objavila je da će po prvi put poslati svoje čipove za vještačku inteligenciju u svemir. Riječ je o eksperimentu u sklopu projekta pod nazivom Suncatcher, čiji je dugoročni cilj ispitati mogu li se veliki podatkovni centri jednog dana graditi u Zemljinoj orbiti, prenosi agencija Reuters.
Prvi prototipni satelit trebao bi biti lansiran već početkom oktobra, i to raketom kompanije SpaceX. Na njemu će se nalaziti četiri specijalizovana Googleova čipa, koji zajedno imaju računarsku snagu otprilike jednog servera u klasičnom podatkovnom centru. Cilj ovog testa nije napraviti pravi podatkovni centar u svemiru, nego provjeriti kako se ta tehnologija ponaša u surovim svemirskim uslovima.
Za razumijevanje cijele ideje važno je znati zašto Google uopšte razmišlja o svemiru. Podatkovni centri koji pokreću vještačku inteligenciju troše ogromne količine električne energije, a zauzimaju i sve više prostora na Zemlji. U svemiru, međutim, sateliti mogu biti izloženi gotovo neprekidnoj sunčevoj svjetlosti, pa solarni paneli u orbiti mogu proizvesti i do osam puta više energije nego isti takvi paneli na Zemlji. Ideja je da bi flote satelita s AI čipovima jednog dana mogle koristiti tu čistu i obilnu sunčevu energiju, a međusobno komunicirati putem laserskih veza.
Naravno, izazovi su brojni. Čipovi u svemiru izloženi su jakom zračenju koje može ometati njihov rad, kao i ekstremnim temperaturama. Poseban problem je i hlađenje, jer u svemirskom vakuumu nema zraka koji bi odvodio toplotu, pa uobičajeni rashladni sistemi ne funkcionišu. Upravo zato Google prvo šalje mali eksperimentalni satelit, kako bi provjerio kako se čipovi nose s tim uslovima i gdje se javljaju slabe tačke.
Google nije jedini koji razmišlja u ovom smjeru. Sličnim idejama bave se i kompanije poput SpaceX-a i startapa Starcloud, pa se u industriji sve više govori o pravoj trci za takozvanim svemirskim podatkovnim centrima. Ipak, stručnjaci ostaju oprezni. Zbog visokih troškova lansiranja, složenosti izrade opreme otporne na svemirske uslove i drugih prepreka, potpuno funkcionalni podatkovni centar u orbiti vjerovatno je udaljen još godinama, čak i ako ovaj prvi Googleov eksperiment uspije. Sam Google naglašava da je Suncatcher tek istraživački projekat u ranoj fazi, a ne proizvod koji samo što nije stigao na tržište.
